Μεταφράσεως Ἐγκώμιον
Posted by: Κὺρ Μανουήλ on: Αυγούστου 9, 2009
Πόσο κόπο καὶ πόσο μόχθο, πόση ἀγωνία καὶ πόσα χρόνια ἔχουν δαπανηθεῖ ἀπὸ τὴν Ἐλένη Μπακοπούλου καὶ τὴν ἀφεντιά μου γιὰ τὶς νέες μεταφράσεις τῶν ἔργων τοῦ Φ.Μ.Ντοστογιέφσκι. Καὶ πόσο ἀκόμα δρόμο ἔχουμε μπροστά μας γιὰ νὰ ὁλοκληρώσουμε, ἂν βεβαίως μᾶς δοθεῖ ὁ χρόνος, τὴν προσπάθεια.
Σὲ αὐτὸ τὸ μᾶλλον μοναχικὸ καὶ ἀτέλειωτο μονοπάτι ἔρχονται μὲ τὴν γενναιοδωρία τους κάποιοι φίλοι νὰ σοῦ κρατήσουν τὸ χέρι καὶ νὰ σοῦ δώσουν κουράγιο. Σήμερα Σάββατο 8 Αὐγούστου ὁ συγγραφέας Τάκης Θεοδωρόπουλος στὴν ἐφημ. Τὰ Νέα ἔγραψε:
Μεταφραστικό κατόρθωμα πρώτης γραμμής
Μέσα από τις μεταφράσεις του Αλεξάνδρου και τη δουλειά του στον Ντοστογιέφσκι, πήρα την πρώτη γεύση της μεγάλης λογοτεχνίας, την πρώτη μυρωδιά αληθινού μυθιστορήματος. Τον Ντοστογιέφσκι τον ξαναδιάβασα στα είκοσι πέντε μου, στα γαλλικά αυτή τη φορά, και ξανά στη μετάφραση του Αλεξάνδρου πριν από δέκα χρόνια. Χωρίς να πάψει να με γοητεύει το λογοτεχνικό ιδίωμα της δεκαετίας του πενήντα, με τις ακρότητες της δημοτικής, είχε αρχίσει να μου φαίνεται κάπως μακρινό.
Και τώρα ήρθε η δουλειά της Ελένης Μπακοπούλου- οι Δαιμονισμένοι πέρυσι και ο Ηλίθιος φέτος. Η μετάφρασή της είναι μια σημαντική λογοτεχνική κατάθεση στη δική μας γλώσσα. Το γεγονός ότι καταφέρνει να αποδώσει την προφορικότητα του Ντοστογιέφσκι χωρίς ούτε στιγμή ο λόγος να χάνει την πυκνότητά του χωρίς στιγμή χαλάρωσης πιστεύω πως είναι ένα πρώτης γραμμής κατόρθωμα. Πέρα από τη γοητεία του κειμένου, που καταφέρνει να το κάνει δικό μας, δείχνει πως η γλώσσα που μιλάμε, αυτήν που κακοποιούμε ακόμη και γράφοντας, δεν έχει χάσει τίποτε από το εκφραστικό της έρμα. Προσωπικά της χρωστώ ευγνωμοσύνη. Και περιμένω από τις Εκδόσεις Ίνδικτος τη συνέχεια. Ευτυχώς ο Ντοστογιέφσκι ήταν αναγκασμένος να βιοπορίζεται από τα κείμενά του και έχει γράψει μπόλικα.
8 σχόλια προς "Μεταφράσεως Ἐγκώμιον"
Αυγούστου 13, 2009 στο 6:26 μμ
Εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὴν ἐπίσκεψη.
Ἡ συνέχεια ἀγαπητὲ εἶναι γιὰ φέτος τὸ Ὑπόγειο, ἐλπίζω μέσα στὸν Όκτώβριο.
Μετὰ, δηλαδὴ τέλη τοῦ 2010, οἱ Ἀδελφοί Καραμαζώφ.
Μαζὶ μ᾽αὐτὰ σκέφτομαι νὰ τυπώσω τὰ δύο πρῶτα, Δαιμονισμένοι καὶ Ἠλίθιο, σὲ νέες ἐκδόσεις πανόδετες μὲ χαρτὶ Βίβλου, δηλαδὴ πολὺ λεπτὸ χαρτί.
Γι᾽ αὐτὸ τὸ τελευταῖο θὰ ἦταν πολὺ χρήσιμες οἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν φίλων.
Ἀναμένω λοιπὸν σχόλια ἀπὸ ὅλους!
Αυγούστου 13, 2009 στο 9:51 μμ
Συγχαρητήρια για την προσπάθεια. Οι πανόδετες εκδόσεις θα ήταν κάτι παραπάνω απο ευπρόσδεκτες. Και μια ερώτηση, τον Σαλάμωφ θα τον εκδόσετε μέσα στο 2009; Αναμένουμε με αγωνία.
Αυγούστου 14, 2009 στο 1:40 πμ
Βλέπω παρακολουθεῖτε στενὰ τὰ τῆς Ἰνδίκτου.
Δυστυχῶς θὰ σᾶς στεναχωρήσω. Ὁ Σαλάμωφ δὲν θὰ κυκλοφορήσει τὸ 2009. Τὸ κείμενο εἶναι τεράστιο, τὸ πρωτότυπο ἀριθμεῖ περὶ τὶς 1250 σελίδες, ἡ δὲ ἐπιμέλειά του ἀκόμα μεγαλύτερη. Μὴν ξεχνᾶτε πὼς ἡ Ἴνδικτος ἐτοιμάζει τὸ πλήρες κείμενο.
Γι᾽ αὐτὸ ἀγαπητέ μου παρακαλῶ πολὺ γιὰ λίγο ἀκόμη ὑπομονή!
Εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὴν ἐπίσκεψη, τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν συμμετοχή.
Αυγούστου 18, 2009 στο 12:11 πμ
Ως προς τις πανόδετες εκδόσεις, να περιμένομε κάτι εφάμιλλο των everyman’s library;
Το ρωτώ γιατί το βαλάντιο ενός ταπεινού αιπόλου των ορέων σαν ελόγου μου δεν θα το βαστάξει.
Αυγούστου 18, 2009 στο 11:28 πμ
Καλὰ τὸ πάτε. Βέβαια τὸ χαρτὶ ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ ἐν λόγω ἐκδόσεις δὲν εἶναι βίβλου. Ἴσως ἂν ἀναζητήσουμε κάτι ἀντίστοιχο μὲ αὐτὸ ποὺ σκέφτομαι νὰ εἴμαι πιὸ κοντὰ στὴ σειρὰ Pléiade τοῦ Gallimard.
Ὅσο γιὰ τὴν τιμή, ἐλπίζω νὰ μὴν ξεφεύγει κατὰ πολὺ ἀπὸ αὐτὴ τῆς χαρτόδετης ἔκδοσης.
Πάντως, τὰ βουνὰ ἔτσι κι ἀλλιῶς, ἀπ᾽ ὅτι ἀντιλαμβάνομαι, ἐσεῖς θὰ τὰ πάρετε.
Εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὴν συμμετοχή!
Νὰ εἶστε καλά.
Αυγούστου 18, 2009 στο 12:04 μμ
Oρθώς αντιλαμβάνεσθε και σας ευχαριστώ για την απάντηση. Ισως η ερώτηση περί τιμής ν’ ακούγεται πικράντερη και μικρόψυχη, αλλά, φευ, ακόμη και στα ριζιμιά χαράκια εντός αγοράς κινούμεθα.
Be that as it may,
Πανόδετη, χαρτόδετη, η απόλαυση είναι ίδια
Θόδωρο να διαβάζομε κι ας βόσκουμε και γίδια.
Αυγούστου 18, 2009 στο 5:21 μμ
Ἡ ἐρώτηση περὶ τιμῆς δὲν ἀκούγεται καθόλου μικρόψυχη. Τουναντίον εἶναι κατανοητή καὶ λαμβάνεται πάντα ὑπ᾽ὄψιν.
Δυστυχῶς τὰ δεδομένα τῆς ἀγορᾶς μας εἶναι μικρὰ καὶ ἡ Ἴνδικτος παρὰ τὶς μακροχρόνιες προσπάθειές μου, δὲν ἔχει καταφέρει νὰ μὴν τὴν ἀπασχολοῦν οἱ τιμὲς γιὰ τὰ γίδια.
Παρεπιπτόντως, σήμερα ὀδηγώντας ἀπὸ Θερμὴ πρὸς Μανταμάδο, καὶ τὰ δύο εἶναι χωριὰ τῆς Μυτιλήνης, διασταυρώθηκα μὲ μιὰ γίδα τὴν ὥρα ἀκριβῶς ποὺ ἐτοιμαζόταν νὰ διασχύσει τὸν δρὀμο.
Ἀντιλαμβανόμενη τὸν ἐρχομό μου, γύρισε ἐπιδεικτικὰ τὴν πλάτη καὶ περίμενε μέχρι νὰ περάσω.
Δὲν φαντάζομαι νὰ ἤσασταν ἐκεῖ κοντά παραμονεύοντας.
Τὶς εὐχαριστίες μου καὶ πάλι!
Αυγούστου 13, 2009 στο 5:38 μμ
Ωραία όλα αυτά κυρ Μανουήλ αλλά δεν μας λέτε τίποτα για τη συνέχεια και ανησυχούμε.
Πάντως την μετάφραση του Ηλίθιου πραγματικά την απόλαυσα. Εξαιρετική, και λίγα λέει ο Θεοδωρόπουλος.
Καλή συνέχεια και καλό κουράγιο.